A Fala – de unieke taal
In drie dorpen van de Sierra de Gata klinkt nog dagelijks een levende middeleeuwse taal: A Fala (ook wel Fala de Xálima of Fala de Jálama genoemd). Het is een van de meest bijzondere taalkundige erfgoederen van heel Spanje en een trots van de regio.
Wat is A Fala?
- Bijzonder : Een West-Iberische Romaanse taal met sterke invloeden van het Galicisch-Portugees, vermengd met Oud-Spaans en lokale elementen. Het is geen dialect van het Spaans, maar een eigen taal (taal sui generis).
- Historisch erfgoed : Ontstaan in de middeleeuwen tijdens de herbevolking door Galicisch-Portugese kolonisten na de Reconquista. In 2001 erkend als Bien de Interés Cultural (BIC) door de Junta de Extremadura.
- Vandaag : Gesproken door ongeveer 5.000 tot 10.000 mensen. In de drie dorpen is het de dagelijkse omgangstaal, vooral onder ouderen, maar ook jongeren leren het weer.
De drie A Fala-dorpen
- Valverde del Fresno : Grootste dorp en het “hoofdstadje” van A Fala.
- Eljas : Klein en authentiek, met eigen variant van de taal.
- San Martín de Trevejo : Hangt tegen de berg en is lid van “Los Pueblos Más Bonitos de España”. Hier hoor je A Fala het meest.
Behoud en heropleving
- Verenigingen zoals “A Fala de Xálima” en scholen geven les in de taal.
- Er zijn boeken, muziek, theater en radio-uitzendingen in A Fala.
- De taal wordt steeds meer gebruikt op borden, in de kerk en tijdens festivals.
Tip : Ga naar San Martín de Trevejo of Eljas en praat met de bewoners – ze vinden het prachtig als je een paar woorden A Fala probeert. Het is een unieke ervaring die je nergens anders in Spanje meemaakt.